W stosunku do osadów ściekowych w przygotowanej nowej ustawie o odpadach w zasadzie zostaną utrzymane dotychczasowe rozwiązania. Wprowadzenie rozszerzonej w stosunku do dotychczasowej, pięciostopniowej hierarchii postępowania z odpadami nie przekłada się bezpośrednio na gospodarowanie osadami ściekowymi – wyodrębnienie w ramach odzysku wyżej stojącego w hierarchii niż recykling i pozostałe metody odzysku działania polegającego na przygotowaniu do ponownego użycia (sprawdzenie, oczyszczenie, naprawa w celu przywrócenia wartości użytkowych) jest adresowane do produktów, które stały się odpadami, a nie będzie miało zastosowania w stosunku do pozostałych odpadów. Nie wydaje się również, by miała do nich zastosowanie procedura uznania za produkt uboczny lub utraty statusu odpadów. Projektowana ustawa precyzuje natomiast już obecnie istniejącą możliwość dokonania przez posiadacza odpadów zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne, jeżeli wykaże, że odpady nie posiadają właściwości odpadów niebezpiecznych (procedura zgłoszenia do marszałka województwa) przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.   
    W ramach postępowania z odpadami, w tym osadami ściekowymi, w sposób szczególny jest traktowane stosowanie komunalnych osadów ściekowych rozumiane jako rozprowadzanie komunalnych osadów ściekowych na powierzchni ziemi lub wprowadzanie ich do gleby. Definicja komunalnych osadów ściekowych oraz szczególne wymagania dotyczące ich stosowania zostaną również przeniesione z dotychczasowej ustawy o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. Szczególne wymagania będą zatem dotyczyły stosowania komunalnych osadów ściekowych w rolnictwie, do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu, do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz, do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele rolne oraz przy dostosowaniu gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania i zagospodarowania terenu. W stosunku do stosowania tych odpadów, zwłaszcza w rolnictwie i do uprawy roślin, zostanie utrzymana rozszerzona odpowiedzialność ich wytwórcy.

Projektowana ustawa ograniczy wymagania w pozyskiwaniu decyzji administracyjnych w zakresie gospodarki odpadami. Ułatwienia będą dotyczyły m.in. transportu odpadów.

    Należy jednakże zwrócić uwagę na rozszerzenie zakazów składowania odpadów. Jednym z celów, jakie będzie realizowała nowa ustawa, jest ograniczenie ilości składowanych odpadów, przy czym w stosunku do odpadów ulegających biodegradacji przepisy UE wyznaczają konkretne poziomy redukcji składowanych odpadów. Służy temu m.in. hierarchia postępowania z odpadami, która składowaniu odpadów wyznacza ostatnie miejsce w ramach unieszkodliwiania odpadów. Projekt ustawy o odpadach przewiduje wprowadzenie m.in. zakazu składowania na składowisku odpadów występujących w postaci ciekłej, w tym odpadów zawierających wodę w ilości powyżej 80% masy całkowitej, z wyłączeniem szlamów – jest to zaostrzenie wymagań, bowiem obecnie obowiązująca ustawa o odpadach zakaz ten odnosi do odpadów zawierających wodę w ilości powyżej 95% masy całkowitej. Oznacza to konieczność poszukiwania innego sposobu zagospodarowania odpadów uwodnionych lub przynajmniej ich osuszenia przed składowaniem. W tym też kierunku idą zmiany w przepisach dotyczących opłat za składowanie odpadów – rozwiązania zaproponowane w rozporządzeniu w sprawie opłat za składowanie odpadów zmierzają do zdecydowanego ograniczenia składowania odpadów o wysokim uwodnieniu, co pozwoli na znaczące (wielokrotne) zmniejszenie masy i objętości składowanych odpadów i ograniczenie uwzględnienia zawartości wody w określaniu stawki za składowanie odpadów.
    Projektowana ustawa ograniczy wymagania w zakresie uzyskiwania decyzji administracyjnych w zakresie gospodarki odpadami. Ułatwienia będą dotyczyły transportu odpadów – zamiast zezwolenia będzie wymagany wpis do rejestru. Nowa ustawa ograniczy również wymagania dotyczące uzyskiwania decyzji związanych z wytwarzaniem odpadów lub składaniem informacji o wytwarzanych odpadach i o sposobach gospodarowania odpadami. W zakresie wytwarzania osadów ściekowych (stanowiącego wytwarzanie odpadów w związku z eksploatacją instalacji) ułatwienia mogą dotyczyć tylko niewielkich wytwórców osadów ściekowych, bowiem pozostanie obowiązek uzyskiwania decyzji w zakresie wytwarzania odpadów dla podmiotów, które wytwarzają powyżej 5 tys. Mg odpadów innych lub niebezpieczne, lub pow. 1 Mg odpadów niebezpiecznych (pozwolenie na wytwarzanie odpadów lub pozwolenie zintegrowane).

Autor: Maria Duczmal, Ministerstwo Środowiska

Artykuł został opublikowany w magazynie "Ochrona Środowiska" nr 5/2011